19.08.2020

Odpowiedzialność trenera za kontuzje klienta

Jakiś czas temu poruszałem na blogu kwestię odpowiedzialności prawnej trenerów personalnych wobec klientów. Opisałem w artykule tym zależności między zakresem odpowiedzialności za kontuzje a formą zatrudnienia. W dzisiejszym wpisie, pozostając w obrębie tej tematyki, opiszę:

  • w jaki sposób odpowiada trener personalny w sytuacji, gdy klub udostępnia mu sprzęt i infrastrukturę do ćwiczeń,
  • jak w tej sytuacji kształtuje się odpowiedzialność trenera personalnego w zależności od tego, czy klient (podopieczny trenera) jest związany z klubem umową, czy nie.

Podstawowe zasady odpowiedzialności trenera personalnego

Niestety nie da się jasno określić sytuacji, w których trener odpowiada za kontuzje ćwiczących. Dzieje się tak, ponieważ trener odpowiada za kontuzje podopiecznego, wtedy, gdy zawinił. Kwestia przypisania winy nie jest natomiast prosta.

Analizując kwestię odpowiedzialności w prawie cywilnym, można wskazać, że zachowanie jest zawinione, a więc pociąga za sobą odpowiedzialność, gdy:

  1. Popełniono czyn niedozwolony (nie chodzi jednak tylko o zachowanie niezgodne z prawem). Dla trenera personalnego czynem niedozwolonym będzie np. błędne udzielenie wskazówek dot. korzystania z danego urządzenia, rozmowa przez telefon i nieobserwowanie podopiecznego podczas treningu itp. Chodzi o wszystkie sytuacje, które nie powinny mieć miejsca w pracy trenera personalnego.
  2. Powstała szkoda (czyli np. uraz u klienta/podopiecznego).
  3. Istnieje związek przyczynowy między zachowaniem trenera, a szkodą (czyli, np. trener udzielił złych instrukcji, według których podopieczny wykonał ćwiczenie i z tego powodu doznał kontuzji).

Odpowiedzialność trenera personalnego na cudzym sprzęcie

Z reguły trenerzy personalni pracują w danym klubie (na umowie o pracę lub zleceniu). Działają zatem na sprzęcie, który udostępnia im klub. Czy to zmienia cokolwiek w kwestii odpowiedzialności trenera? I tak, i nie. Trener personalny w dalszym ciągu ponosi odpowiedzialność tylko w sytuacji, gdy zawini. Jeżeli jednak podopieczny ćwiczy na sprzęcie, należącym do siłowni, może być trudniej udowodnić winę trenerowi. Dlaczego? Może on być bowiem zapewniony, że sprzęty są sprawdzone i działają w 100%. Natomiast podczas ćwiczeń okaże się, że nie były dobrze skręcone i rozpadły się, w wyniku czego klient doznał kontuzji. Wtedy odpowiedzialność spadnie na siłownię, a nie na trenera. Warto również wspomnieć, że, jeżeli trener pracuje na siłowni, to bez względu na to, czy on ponosi winę, czy siłownia, podopieczny kieruje swoje roszczenia odszkodowawcze do właściciela siłowni, a ten następnie ma tzw. regres do pracownika (trenera).

Czytaj więcej: Czy siłownia odpowiada za urazy ćwiczących?

Jeżeli trener personalny jest jednocześnie właścicielem siłowni, to ponosi odpowiedzialność swoim własnym majątkiem (oczywiście, jeżeli zawinił). Wyjątkiem jest sytuacja, gdy działa, np. w formie spółki z o. o. Wtedy w pierwszej kolejności odpowiada się majątkiem spółki. Może zdarzyć się oczywiście sytuacja, w której infrastruktura do ćwiczenia posiadała wady już przy zakupie. Wtedy odpowiedzialność ponosi producent / dostawca sprzętu.

Jak widać, artykuł piszę na przykładach, bo inaczej nie da się wytłumaczyć zagadnienia odpowiedzialności trenera personalnego za kontuzje klientów. Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy, a wszystko zależy tak naprawdę od kwestii dowodowych w trakcie ewentualnego postępowania sądowego. Nie ma tu sztywnych, zawsze sprawdzających się zasad. Nie da się bowiem jasno określić, kiedy występuje wina i w jaki sposób „powinien” zachowywać się trener personalny. Przykładowo on też powinien zerknąć, czy „sprzęt” jest ok, ale czy powinien doglądać maszyn do ćwiczeń przy każdym ćwiczeniu z kolejnym podopiecznym? Ciężko powiedzieć.

Odpowiedzialność trenera a umowa między klientem a klubem

W artykule, o którym wspomniałem we wstępie, wyjaśniłem zależności między formą zatrudnienia trenera z jego odpowiedzialnością. Dostępny jest tutaj:

Odpowiedzialność prawna trenera personalnego wobec klientów

Teraz opiszę natomiast, jak zmienia się odpowiedzialność trenera w zależności od tego, czy jego podopieczny doznał kontuzji na siłowni, z którą klient-podopieczny ma zawartą umowę, czy nie.

Analizuję zatem dwie, następujące sytuacje.

1/ Trener pracuje na siłowni (nieważna jest forma jego zatrudnienia) i trenuje podopiecznego, który również z siłownią zawarł umowę (np. nabył karnet i wykupił serię treningów personalnych).

W takiej sytuacji odpowiedzialność trenera może być ograniczona. W umowie między klientem a klubem może się bowiem znaleźć postanowienie, mówiące o wykupieniu treningów personalnych, bez faktycznego wskazania, który trener będzie je prowadził. Dodając do tego fakt, że trener jest zatrudniony w siłowni, to zawsze jej właściciel w pierwszej kolejności będzie ponosić odpowiedzialność za jakiekolwiek szkody. Następnie, jeżeli uda się przypisać i udowodnić winę trenerowi, będzie musiał zwrócić kwotę odszkodowania /zadośćuczynienia właścicielowi klubu fitness.

Warto również przeanalizować treść umowy łączącej trenera i klub. Jeżeli klub na piśmie oświadczy, że oddaje trenerowi do użytku wyposażoną salę ze sprzętem wolnym od wad, to trener nie będzie odpowiadał za ewentualne kontuzje spowodowane awarią maszyn do ćwiczeń. Chyba, że trener mógł je z łatwością zobaczyć, np. pęknięta rama. Chociaż takie uszkodzenia powinien zauważyć i podopieczny, który najczęściej regulaminem siłowni jest zobowiązany do tego, by czytać instrukcję sprzętów i zerkać, czy nie są uszkodzone.

Teoretycznie można by było opisać również sytuację podobną, z tą różnicą, że trener prowadzi własną działalność gospodarczą. W takiej sytuacji należałoby dokładnie przeanalizować umowę łączącą podopiecznego z klubem fitness. Trener, mający własną działalność, co do zasady, odpowiada w pierwszej kolejności. W świetle prawa jest bowiem profesjonalistą.

2/ Trener prowadzi własną działalność gospodarczą. Zabiera klienta na siłownię, na której ten wykupuje jednorazowy trening. Klienta nie wiąże z siłownią żadna umowa.

Gdy w tej sytuacji, klient dozna kontuzji w pierwszej kolejności powinien zwrócić się z roszczeniem odszkodowawczym do trenera. Między podopiecznym a klubem nie istnieje bowiem żaden stosunek prawny. Nie można jednak jednoznacznie twierdzić, że siłownia nie odpowiada w ogóle. Odpowiedzialność na siłowni za kontuzje zawsze związana jest z winą. Zawarta umowa ma znaczenie drugorzędne.

Odpowiedzialność trenera za kontuzje – podsumowanie

Jak widać kwestia odpowiedzialności trenera za kontuzje jest bardzo złożona i niejednoznaczna. W zależności od wielu czynników (również niezależnych od trenera), zakres odpowiedzialności będzie wyglądał inaczej. Z pewnością, aby zminimalizować ryzyko powstania kontuzji u klientów warto szkolić siebie (podnosząc kwalifikacje) oraz edukować podopiecznych (aby ćwiczenia wykonywali zgodnie z instrukcją). Trener personalny powinien również wykupić dla siebie ubezpieczenie OC.